Ik zag zijn zelfvertrouwen groeien’

Dierenwinkel Jari in Zetten is favoriet bij leerlingen van de Brouwerij. Elk jaar lopen er leerlingen stage. Eigenaar Jan (50) begeleidt hen met liefde.

Vakken vullen, schoonmaken, hondenvoer prijzen… ‘Ik vertel stagiaires vooraf dat ze niet de hele dag met diertjes bezig zijn. Is het rustig? Neem lekker een konijn op schoot om te knuffelen. Maar uiteindelijk is het de bedoeling dat mensen met iets de deur uitgaan. En dan het liefst met iets dat goed bij hun huisdier past.’

Jan spreekt streng, maar liefdevol over zijn stagiaires. ‘Ik wil ze laten zien hoe het gaat in een winkel en wat er allemaal bij komt kijken. Het is vooral belangrijk dat ze niet schrikken als iemand ze aanspreekt, hoe eng ze dat ook kunnen vinden. En hoe vervelend de vraag van een klant misschien ook overkomt.’

Zes stagiaires van De Brouwerij begeleidde Jan al. Zijn gezicht straalt als hij over ze praat. Neem Martijn: een jongen van zestien met een vorm van autisme. Zes maanden liep hij stage, om die met een dikke voldoende af te ronden. ‘Misschien wel de beste stagiaire die ik ooit heb gehad. Wat een fantastische kerel. Ik moest hem soms afremmen, dan leek hij net een ADHD-er. En om twaalf uur ging de wekker van zijn horloge af en riep hij vrolijk: ‘Tijd voor mijn pilletje’. Hij had net zo goed van het Helicon kunnen komen, zo goed was hij.’

‘De eerste weken was Martijn onzeker, maar snel had hij het idee dat de winkel van hem was’, vertelt Jan grinnikend. ‘Zo enthousiast, zo leergierig. Dan kwam hij met een grote grijns vragen of hij meer mocht doen dan vullen. Ik zag zijn zelfvertrouwen groeien, als hij achter de kassa stond. Ik leer mijn stagiaires nooit álles wat ik weet, daar hebben we niet genoeg tijd voor. Maar Martijn zat dicht in de buurt. Hij kwam naast me staan, als ik advies gaf aan een klant. Dan pik je ook snel dingen op.’

Martijn zocht soms bevestiging. Niet non-verbaal, zoals veel mensen dat doen, maar gewoon door het te vragen. ‘Dat vind ik mooi: het zeggen als er iets is. Ik vertel stagiaires nu vaker: ‘Je doet het leuk’. Dat heb ik van Martijn geleerd. We maakten graag grapjes, vaak de hele dag door. Humor is belangrijk als je dagenlang samen bent. Soms reageerde hij ineens gevoelig op een opmerking, terwijl ik dacht dat hij die wel aankon. Maar met een paar woorden konden we er allebei weer om lachen.’ Martijn is goed terecht gekomen: hij werkt nu als stagiaire bij de Gamma. ‘Bij het beoordelen van zijn stage dacht ik: Zou ik ‘m aannemen als ik een vacature had? En het antwoord was ja. Dat betekent een dikke voldoende.’

‘De hele wereld verbeteren lukt mij niet. Maar ik kan wel een stúkje bijdragen. Die jongelui gaan niet naar De Brouwerij omdat ze een teen hebben gebroken, ze hebben al veel meegemaakt. Ik schrik ook altijd, als ze het hebben over ‘mijn advocaat’, of ‘mijn rechtszitting’ en vind het jammer dat ze met die dingen worden geconfronteerd. Want uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: ervaring opdoen, onder de mensen zijn, een plekje vinden in de maatschappij. En als ik ze met mijn winkel een boost kan geven, zelfvertrouwen kan kweken, dan doe ik dat graag.’

‘Tegen collega’s zeg ik: Als je de tijd hebt om die jongelui te begeleiden, doe het dan. Je moet wat geduld hebben, op je strepen kunnen staan en er energie in willen steken. Maar dat is met reguliere stagiaires precies hetzelfde. Maar het is leuk en geeft voldoening. Ooit wilde ik onderwijzer worden… nu ben ik het alsnog geworden.’